آندرو جي . نيومن (مترجم: ابوطالبى / امين / شكر اللهى)
63
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى)
مقدّمه مسلمانان اهل تسنّن منابع شريعت را « قرآن ، سنّت ، اجماع و قياس » مىدانند . 1 شيعيان دوازده امامى « قرآن ، سنّت ، اجماع و عقل » را به عنوان منابع فقهى خود در نظر مىگيرند . درحالىكه نزد اهل تسنّن ، « سنّت » معطوف به شخص پيامبر [ حضرت ] محمّد [ صلّى اللّه عليه و إله ] ( م 11 ق / 632 م ) است ، نزد شيعيان دوازده امامى ، مجموع سخنان و افعال منسوب به دوازده امام [ عليهم السّلام ] را - كه آخرين آنها در سال 260 ق / 873 - 874 م غايب شد - نيز دربر مىگيرد . 2 نزد شيعيان دوازده امامى ، اين مجموعه ، كه از آن به « احاديث » ( جمع حديث ) يا « اخبار » ( جمع خبر ) تعبير مىشود ، بنيانهايى هستند كه بعدها مجموعهاى از عقايد و اعمال از آن شكل يافته كه از عقايد و اعمال مكاتب اهل تسنّن و ديگر گروههاى شيعه متمايز است . 3 كتاب حاضر به بررسى تطبيقى اولين مجموعههاى اين احاديث مىپردازد كه طى دو قرن نخست پس از غيبت امام دوازدهم [ عليه السّلام ] گردآورى شدهاند . تمركز بحث بر كتابهاى محاسن احمد بن محمّد برقى ( م 274 - 280 ق / 887 - 894 م ) ، بصائر الدرجات محمّد بن حسن صفّار قمى ( م 290 ق / 902 - 903 م ) و الكافى فى علم الدين محمّد بن يعقوب كلينى ( م 329 ق / 940 - 941 م ) است . مجموعهء روايى متعلّق به كلينى به همراه كتاب من لا يحضره الفقيه متعلّق به شيخ صدوق ، محمّد